Yoksulluk 100 milyon kişinin kapısında

GıdDünya Bankası Başkanı Robert Zoellick, BM Gıda Örgütü’nün iki hafta içerisinde 500 milyon Dolar yardımda bulunmaması halinde 100 milyon kişinin yoksullaşacağını söyledi. Mısır, Filipinler, Haiti gibi ülkeler 3 yılda ikiye katlanan gıda fiyatlarının ortaya çıkarttığı krizin yarattığı ayaklanmalarla sarsılıyor. Uzman, sosyal patlamaların artacağı konusunda uyarı yaparken, Dünya Bankası harekete geçmek için çağrı yaptı. Dünya Bankası Kalkınma Komitesi ile IMF’nin ortaklaşa düzenlediği toplantılarda dünyadaki gıda krizi ele alındı. İngiltere Başbakanı Gordon Brown, özellikle Güney Asya ve Afrika’da baş gösteren gıda krizini haziran ayında Japonya’da düzenlenecek olan G-8 zirvesinde ele alınması önerdi. Brown’un önerisine şiddetle karşı çıkan Dünya Bankası Başkanı Robert Zoellick, “o kadar bekleyemeyiz, çok geç olur” yanıtı verdi. Soruna acil çözüm bulunmasını isteyen Zoellick, sorunun birkaç ay bile beklemeye tahammülü olmadığını söyledi. Dünya Bankası’nın ABD’li Başkanı, “çok geç kalınmış olur. G-8 toplantısı haziranda ve içtenlikle söylemek isterim ki o kadar bekleyemeyiz. Taslak analizlere dayanarak, son üç yılda gıda fiyatlarının ikiye katlanmasının geliri düşük ülkelerde 100 milyon insanı açlığa itebileceğini tahmin ediyoruz” dedi.


‘Acil yardım gerekiyor’

BM Dünya Gıda Programı’na (WFP) 1 Mayıs’a kadar acil olarak 500 milyon Dolarlık yardımın yapılmasını isteyen Zoellick, “hükümetlerin mümkün olan en kısa sürede verdiği sözlere uyması ve diğerlerinin yeni taahhütlerde bulunmaya başlaması önemli. WFP’nin bu çağrıyı yaptığından beri fiyatlar daha fazla yükseldi, bu yüzden hükümetlerin hızlı hareket etmesi zorunlu” dedi. Zoellick ayrıca dünyanın 1929 yılında yaşadığı ekonomik krizden çıkış için aldığı reform paketinin benzeri bir uygulamasını da istedi. Zoellick önerdiği çözümse bir tür “yeni düzen” planı; ayrıca Afrikalı çiftçilere verilecek kredi miktarının da iki katına çıkarılması.

1929 Dünya Ekonomik Bunalımı olarak bilinen kriz, Kuzey Amerika ve Avrupa’yı merkez almasına rağmen, dünyanın geri kalanında da (özellikle de sanayileşmiş ülkelerde) yıkıcı etkiler doğurmuştu. Büyük Bunalım, en çok sanayileşmiş şehirleri vurmuş, bu kentlerde bir işsizler ve evsizler ordusu meydana getirmişti. Bunalımdan etkilenen birçok ülkede inşaat faaliyetleri durmuş; tarım ürünü fiyatlarındaki yüzde 40-60’lık düşüş, çiftçileri çok kötü etkilemişti.

Gıda taşıyan gemiye saldırı

ABD Başkanı George W. Bush önceki gün ülkesinin 200 milyon dolarlık acil gıda yardımı yapacağını açıkladı. Ekonomi kanalı Bloomberg’e göre, Mart 2007-Mart 2008 döneminde mısırın fiyatı yüzde 31, pirinçin fiyatı yüzde 74, soyanın fiyatı yüzde 87 ve buğdayın fiyatı yüzde 130 yükseldi. Son dönemde Haiti, Filipinler ve Mısır’da “gıda ayaklanmaları” yaşandı. Mısır, Fildişi Sahili, Etiyopya, Filipinler ve Endonezya’da yüksek gıda fiyatlarına karşı gösteriler düzenlendi. Haiti’de beş kişinin öldüğü olayların ardından hükümet düşmüştü.

Dün de Haiti’de başgösteren gıda sıkıntısı nedeniyle gıda ürünleri taşıyan bir gemiye düzenlenen silahlı saldırıda 6 kişinin öldüğü bildirildi. Hindistan’da da muhalefet milletvekilleri, meclisin alt kanadının çalışmalarını engelleyerek fiyat artışlarını protesto etti ve Maliye Bakanı’ndan gerekli tedbirleri almasını istedi. Ana muhalefetteki Hindu milliyetçisi olan Bharatiya Janata Partisi’ne bağlı milletvekilleri, mecliste yaptıkları protesto eylemleri sırasında, “bu hükümet faydasız, fiyatları kontrol altına alamıyor” diye bağırdılar. Komünistler, hükümetin gıda stoku yapanlara karşı önlemler almasını, fiyat artışında etkili olduğu belirtilen vadeli emtia ticaretinin yasaklamasını isteyerek meclise doğru yürüdüler. Uzmanlar önlem alınmaması halinde sosyal patlamaların yaşanacağını söylüyor.

‘Sosyal patlama’ uyarısı

Deutsche Welle’de geçen bir habere Endonezyalı tarım uzmanı Singh Dillon, “bunca yoksulluk varken üstüne bir de fiyatlar artıyor. Ufukta sosyal patlamalar görünüyor” dedi. Yine aynı haberde Almanya merkezli tüketicileri koruma örgütü Foodwatch’un genel müdürü Thilo Bode, kalkınma yardımlarının yıllardır Üçüncü Dünya ülkelerindeki gıda fiyatlarını olumsuz etkilediğini hatırlatıyor ve kalkınma yardımlarının daha da artırılmasının hatalı bir yol olacağını kaydederek, “sanayi ülkeleri, Üçüncü Dünya ülkelerinin aleyhine, ölümcül bir ticari politika güttüklerini artık kabul etmelidir. Önemli olan budur. Ürünlerimizi Üçüncü Dünya’nın piyasalarına düşük fiyatlarla yıktığımızda küçük çiftçiyi yok ediyoruz. Ayrıca enerji politikalarında değişikliğe gitmeliyiz. Araçlarımızın tanklarını yakıtla doldururken insanların açlık çekmesi kabul edilir durum değil” dedi. Tokyo’daki Kanetsu Asset Management’tan hububat analisti Kenji Kobayashi, pirinç stoklarında dünya genelinde son yıllarda görülen düşüşle birlikte, aralarında Vietnam ve Hindistan’ın da bulunduğu büyük arz kaynaklarından gelen ihracat kısıtlamalarının pirinç fiyatlarında bu yıl görülen artışı tetiklediğini söyledi